Akcesoria do parzenia herbaty

W czym najlepiej parzyć herbatę liściastą

Odpowiedź zależy od tego, ile filiżanek robisz naraz i czy chcesz wyjąć liście po czasie, czy zostawić je w naczyniu.

Na jedną porcję sprawdza się kubek z sitkiem albo sitko z uchwytem. Na dwie do czterech filiżanek czajniczek z zaparzaczem, z którego dolewasz do kubków. Jeśli parzysz herbatę poza domem, zostają filtry jednorazowe i kubek termiczny z wbudowanym zaparzaczem.

Jakie są rodzaje zaparzaczy do herbaty

• Sitko z uchwytem. Wkładasz do kubka, wyjmujesz po zaparzeniu. Najwięcej swobody dla liści przy najmniejszej cenie.
• Zaparzacz kulowy. Zamykana kula na łańcuszku. Wygodna i łatwa do umycia, ale ciasna.
• Kubek z wbudowanym sitkiem. Jedno naczynie zamiast dwóch, sitko wyjmowane po czasie.
• Czajniczek z zaparzaczem. Do parzenia dla kilku osób albo na kilka dolewek.
• Filtry papierowe i z zawieszką. Jednorazowe, bez mycia, dobre w podróży i w pracy.

Sitko do herbaty: jaki rozmiar wybrać

Sitka ze stali nierdzewnej mamy w pięciu rozmiarach, od XS do XL. Rozmiar dobiera się do dwóch rzeczy naraz: do naczynia i do wielkości liścia.

XS i S wchodzą do filiżanki i małego kubka, sprawdzają się przy herbatach drobnolistnych. M i L pasują do kubka 300 do 400 ml i do większości herbat liściastych. XL jest do dzbanka albo do herbat o dużym, skręconym liściu, jak oolong czy niektóre białe, które po zalaniu potrzebują najwięcej miejsca.

Zasada jest prosta: lepiej sitko za duże niż za ciasne. W za dużym liście się rozwiną, w za małym zostaną ściśnięte.

Zaparzacz kulowy i jego ograniczenia

Kula herbaciana jest wygodna: wsypujesz, zamykasz, wyjmujesz za łańcuszek. Świetnie sprawdza się przy ziołach, herbatach drobnolistnych i wszędzie tam, gdzie liczy się prostota.

Ograniczenie wynika z konstrukcji. Kula ma stałą, niewielką objętość, więc herbata o dużym liściu nie ma się w niej jak rozwinąć. Przy takich suszach lepsze będzie szerokie sitko albo parzenie bezpośrednio w czajniczku.

Filtry do herbaty: papierowe i z zawieszką

Filtry papierowe w rozmiarach S i M to najtańsze rozwiązanie na herbatę liściastą. Wsypujesz susz, zalewasz, wyrzucasz razem z fusami.

Filtry z zawieszką, sprzedawane w opakowaniach po 50 sztuk, mają klips utrzymujący je na krawędzi kubka, więc nie zsuwają się do środka. To wersja do pracy i w podróż, gdzie nie ma gdzie odłożyć mokrego sitka.

Kubek z sitkiem i kubek termiczny

Kubek z wbudowanym sitkiem to najprostsza droga do herbaty liściastej. Porcelanowe modele z sitkiem mają 250 albo 350 ml a wysokie kubki 0,4 litra. Sitko wyjmujesz po zaparzeniu, żeby napar nie gorzkniał od stojących liści.

Kubek termiczny z zaparzaczem, na 350 ml, łączy trzy funkcje: zaparzasz, przykrywasz i pijesz z tego samego naczynia. Pokrywka zatrzymuje ciepło i aromat, które przy otwartym kubku uciekają w kilka minut.

Czajniczek do herbaty: pojemność i materiał

Pojemność dobiera się do liczby osób: pół litra to dwie filiżanki.

Porcelana wolno oddaje ciepło i nie przejmuje zapachów, więc nadaje się do każdego rodzaju herbaty. Większy dzbanek ma tę zaletę, że napar starcza na dolewkę, a mniejszy stygnie wolniej, bo rzadziej stoi napełniony do połowy. Dla jednej osoby jest jeszcze zestaw Tea for One, w którym czajniczek stoi na filiżance i zajmuje tyle miejsca co kubek.

Gaiwan, czajniczek turecki i czarka

W pytaniach o naczynia do herbaty wracają trzy nazwy z tradycji, które warto rozróżnić.

Gaiwan to chińskie naczynie z pokrywką i spodkiem, zwykle na 100 do 150 ml. Parzy się w nim krótko i wielokrotnie, przelewając napar przez szparę pod uchyloną pokrywką. Służy do degustacji, a nie do zaparzenia kubka na śniadanie.

Czajniczek turecki, czyli çaydanlık, to zestaw dwóch czajników stawianych jeden na drugim. W dolnym gotuje się woda, w górnym powstaje mocny esencjonalny napar, który rozcieńcza się wodą z dolnego do własnego gustu.

Czarka to niska filiżanka bez ucha, używana w tradycji chińskiej i japońskiej. Szersza czarka do matchy daje miejsce na ubijanie miotełką.

Akcesoria do matchy i yerba mate

Matcha i yerba mate wymagają innego zestawu niż herbata liściasta. Matchy się nie zaparza, tylko rozprowadza w wodzie bambusową miotełką, a yerbę pije się przez bombillę z matero. Do matchy potrzebna jest też szersza czarka, w której miotełka ma miejsce na ruch. Chasen, czarki do matchy, matero i bombille zebraliśmy osobno w akcesoriach do matchy i yerba mate.

Temperatura i czas parzenia herbaty

Wrzątek nadaje się tylko do części herbat. Zielona zalana wodą o stu stopniach robi się gorzka w kilkadziesiąt sekund, niezależnie od tego, jak dobry jest susz.

• Zielona i biała: 70 do 80 stopni, 1 do 3 minut
• Oolong: 85 do 95 stopni, 2 do 4 minut
• Czarna: 90 do 95 stopni, 3 do 5 minut
• Pu-erh: około 95 stopni, krótkie, wielokrotne zalewanie
• Ziołowa i owocowa: 100 stopni, 5 do 8 minut

Bez termometru wystarczy odczekać: woda po zagotowaniu schodzi do 90 stopni w około minutę, do 80 w około trzy. Wygodniej jest ustawić temperaturę z góry, a do tego służą czajniki i dozowniki.

Jak przechowywać herbatę, żeby zachowała świeżość

Herbacie szkodzą powietrze, światło, wilgoć i obce zapachy, a najbardziej wszystkie naraz. Najlepiej sprawdza się metalowa puszka z podwójnym wieczkiem, bo jest szczelna i nie przepuszcza światła. Puszka powinna stać w temperaturze pokojowej, z dala od przypraw i kawy.

Nie przesypuj herbaty do szklanego słoika na parapecie, nawet jeśli ładnie wygląda. Światło rozkłada związki odpowiadające za aromat szybciej niż sam upływ czasu. Lodówka też odpada, bo przy wyjmowaniu na liściach skrapla się woda. Przy przechowywaniu kilku herbat naraz osobna puszka na każdą chroni je przed wymieszaniem aromatów.

Akcesoria do herbaty na prezent

Herbaciane akcesoria są dobrym prezentem, bo trafiają nawet wtedy, gdy nie wiesz, jakie smaki lubi obdarowywany. Kubek z sitkiem, zestaw Tea for One albo porcelanowy czajniczek działają od razu i pasują do każdej herbaty.

Jeśli chcesz dołożyć susz, bezpieczniej wybrać klasykę niż eksperyment. Herbaty liściaste na wagę znajdziesz w kategorii herbata.

Jakie akcesoria do herbaty warto mieć na początek

Trzy rzeczy wystarczą na start: sitko albo kubek z sitkiem, miarka do odmierzania suszu i sposób na kontrolę temperatury wody.

Standardowa proporcja to około 2 g suszu na 200 ml wody, czyli płaska łyżeczka na kubek. Przy herbatach o dużym, puszystym liściu ta sama waga zajmuje dwa razy więcej miejsca, dlatego miarka objętościowa bywa myląca przy pierwszym parzeniu nowego suszu.

Najczęstsze pytania

Jak nazywa się naczynie do parzenia herbaty?

Zależy od formy. Wkładany do kubka to zaparzacz albo sitko, naczynie z dziobkiem to czajniczek, a chińskie naczynie z pokrywką i spodkiem to gaiwan. W tradycji japońskiej czajniczek z bocznym uchwytem nazywa się kyusu.

Czy zaparzacz trzeba wyjmować po zaparzeniu?

Przy większości herbat tak. Liście pozostawione w naparze oddają garbniki także po upływie właściwego czasu, przez co herbata robi się cierpka. Wyjątkiem są herbaty przeznaczone do wielokrotnego, krótkiego zalewania.

Dlaczego dobre akcesoria do herbaty mają znaczenie?

Bo susz jest tylko połową równania. Ta sama herbata zaparzona w ciasnej kuli i w szerokim sitku daje dwa różne napary, a różnica bierze się wyłącznie z tego, ile liście miały miejsca i jak długo zostały w wodzie.